Πολιτισμός και γλώσσα

Η γλώσσα δεν είναι απλώς ένα εργαλείο συνεννόησης ή ένα μέσο επικοινωνίας. Αποτελεί τον φορέα και τον εκφραστή ιδεών, αξιών και αντιλήψεων. Αυτό σημαίνει ότι η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας συνεπάγεται, ως έναν βαθμό, και την ταυτόχρονη κατανόηση και υιοθέτηση του αντίστοιχου πολιτισμού.

Πολιτισμός θεωρείται γενικά ένα σύνολο αντιλήψεων, ιδεών, αξιών, στάσεων, τρόπων σκέψης και δράσης που χαρακτηρίζουν σε μια δεδομένη χρονική στιγμή κάποια ανθρώπινη κοινότητα. Τα στοιχεία αυτά δεν είναι άσχετα και ασύνδετα μεταξύ τους, αλλά αποτελούν ένα οργανωμένο σύνολο που διαθέτει συγκρότηση, συνοχή και ομοιογένεια και οι αρχές του διαμορφώνουν και επηρεάζουν ασυναίσθητα τη συμπεριφορά των μελών της κοινότητας. Η ύπαρξη του πολιτισμού αποτελεί μια αναγκαιότητα, γιατί αυτός είναι το μόνο μέσο με το οποίο ο άνθρωπος επιτυγχάνει να οργανώσει τα διάφορα δεδομένα του εξωτερικού κόσμου και να βάλει μια τάξη στο χάος των ερεθισμάτων και των φαινομένων με τα οποία έρχεται καθημερινά αντιμέτωπος.

Ο πολιτισμός είναι, λοιπόν, ένας τρόπος σύλληψης, οργάνωσης και ταξινόμησης της πραγματικότητας, ο οποίος ταιριάζει σε μια συγκεκριμένη ανθρώπινη κοινότητα. Όμως, ο τρόπος αυτός δεν είναι ούτε ο μοναδικός, ούτε κατ’ ανάγκη και ο πιο αντικειμενικός, αφού αποτελεί μια πραγματικότητα που ισχύει για τα μέλη μίας μόνο συγκεκριμένης κοινότητας. Επειδή τα άτομα ταυτίζονται με το πολιτιστικό σύστημα μέσα στο οποίο έχουν ανατραφεί και διαμορφωθεί, θεωρούν πως οι δικές τους αντιλήψεις είναι οι πιο ορθές και αντικειμενικές. Κρίνοντας, δηλαδή, μέσα από το δικό τους πολιτιστικό μικροσύμπαν, δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι κάτι που είναι γι’ αυτούς σωστό, ορθό ή αποδεκτό είναι δυνατόν να μην ισχύει στο πλαίσιο ενός άλλου πολιτισμού, ο οποίος λειτουργεί με διαφορετικές αρχές και αξίες.

Αν τώρα σκεφθεί κανείς ότι η γλώσσα συμβαδίζει με τον πολιτισμό, αντιλαμβάνεται ότι το πολιτιστικό στοιχείο είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας στη διαδικασία εκμάθησης των ξένων γλωσσών. Έχοντας επίγνωση του δεδομένου αυτού, οι συγγραφείς των εγχειριδίων διδασκαλίας των ξένων γλωσσών περιλαμβάνουν πολλές πληροφορίες που αναφέρονται στο φυσικό περιβάλλον, στην οικονομία, στην ιστορία, στη θρησκεία, στη λογοτεχνία, στους θεσμούς, στις αντιλήψεις, στον τρόπο ζωής, στα ήθη, τα έθιμα και τις αξίες της κοινότητας η οποία χρησιμοποιεί τη διδασκόμενη γλώσσα. Η παρουσία των πληροφοριών αυτών αποσκοπεί στο να ενημερώσει και να εξοικειώσει τον μαθητή με τις διάφορες όψεις και πλευρές του πολιτισμού της ξένης χώρας, ώστε να τον φέρει πιο κοντά στη νοοτροπία του λαού της και να τον κάνει όχι απλώς ανεκτικό αλλά, όσο το δυνατόν, πιο φιλικό προς αυτήν. Από όλα τα παραπάνω γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό πως η εκμάθηση μιας δεύτερης (ή ξένης) γλώσσας σημαίνει την ταυτόχρονη εξοικείωση με έναν άλλο πολιτισμό.

Ν. Μήτσης. (1998). Στοιχειώδεις αρχές και μέθοδοι της Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας. Εισαγωγή στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας, 70-72. Αθήνα: Gutenberg (διασκευή).


Βασιζόμενοι στο κείμενο, να χαρακτηρίσετε με Σωστό ή Λάθος τις ακόλουθες προτάσεις:
1. Η γλώσσα είναι απλώς ένα εργαλείο συνεννόησης και επικοινωνίας.
2. Πολιτισμός είναι το σύνολο των αντιλήψεων, […] που χαρακτηρίζουν σε μια δεδομένη χρονική στιγμή κάποια ανθρώπινη κοινότητα.
3. Οι άνθρωποι έχουν την τάση να θεωρούν πως οι δικές τους αντιλήψεις είναι οι πιο ορθές και αντικειμενικές.
4. Οι συγγραφείς των εγχειριδίων διδασκαλίας των ξένων γλωσσών περιλαμβάνουν πληροφορίες μόνο για τη γραμματική και το συντακτικό της διδασκόμενης γλώσσας.
5. Η εκμάθηση μιας δεύτερης (ή ξένης) γλώσσας σημαίνει την ταυτόχρονη εξοικείωση με έναν άλλο πολιτισμό.

Πολιτισμός και γλώσσα
Online tutoring, study support and homework help - Ιδιαίτερα Μαθήματα Φιλολογικών Μαθημάτων - Προετοιμασία για Πανελλήνιες - Αγγλικά για Ενήλικες - Modern Greek for Foreigners
Πηγή: Τράπεζα Θεμάτων, Α' Λυκείου

Η μίμηση από τους μαθητές της τεχνοτροπίας ενός καλλιτέχνη

Συχνά τίθεται το ερώτημα αν είναι χρήσιμο να διδάσκουμε σε έναν μαθητή να μιμείται την τεχνοτροπία ενός καλλιτέχνη. Το ερώτημα, λοιπόν, αυτό θα μας επιτρέψει να κατανοήσουμε τις μιμητικές τάσεις που αναπτύσσονται, όταν θέλουμε να δώσουμε στον μαθητή τη δυνατότητα να συμπεριφερθεί όπως ένας καλλιτέχνης. Βέβαια, η αντιγραφή υπήρξε ανέκαθεν μια μορφή άσκησης, με την οποία καταγίνονταν οι ίδιοι οι καλλιτέχνες. Με την αντιγραφή επιδίωκαν να επιτελέσουν πολλούς σκοπούς, όπως η γνωριμία με την πρακτική και με τη δεξιοτεχνία των άλλων ή η αναφορά σε κάποιους καλλιτέχνες με κριτικό τρόπο. Όμως, ο καλλιτέχνης που αντιγράφει ξέρει ότι αντιγράφει και ξέρει από πού ξεκινά αλλά και ποιος είναι.

Αντίθετα, το παιδί, το οποίο αντιγράφει στην τάξη την τεχνοτροπία ενός καλλιτέχνη ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, από το οποίο ζητάμε να μπει στη λογική ενός άλλου και να δανειστεί τις δεξιότητές του, δεν είναι καλλιτέχνης. Δηλαδή δεν έχει απόσταση, δεν έχει άλλη πρόθεση, όταν αντιγράφει, από το να ανταποκριθεί με τον καλύτερο τρόπο στην άσκηση. Ακόμη, ας μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στο σχολείο και ο μαθητής θέλει να ακολουθήσει τις οδηγίες του διδάσκοντος, να απαντήσει σωστά στο πρόβλημα και, επίσης, προσπαθεί να ανταποκριθεί με επιτυχία στα κριτήρια που του θέτει. Άλλωστε, έτσι εξηγούνται και οι επιτυχημένες αντιγραφές που συναντάμε συχνά. Όμως, δικαίως θα αναρωτηθούμε αν συντελούν στην αγωγή του μαθητή. Υπό αυτήν την άποψη τούτο το είδος της άσκησης είναι για άλλη μια φορά φορέας προτυποποίησης.

Επομένως, μπορούμε να επεξεργαστούμε την έννοια της αντιγραφής μαζί με τους μαθητές. Αυτή τη φορά, όμως, θα πρέπει να δημιουργήσουμε για τον μαθητή τις συνθήκες μιας στοχαστικής απόστασης σε σχέση με αυτό που αντιγράφει. Ακόμη, θα πρέπει να του δώσουμε τη δυνατότητα να καταλάβει ποια είναι η σκοπιμότητα της αντιγραφής την οποία επιχειρεί. Στην περίπτωση αυτή η αντιγραφή προσλαμβάνει έναν διαφορετικό χαρακτήρα, αποτελεί δηλαδή το μέρος ενός προβλήματος. Προτείνεται ως μια στάση που μας επιτρέπει να κατανοήσουμε, έστω και αν το αντίγραφο είναι πάντα παραμόρφωση εκείνου που αντιγράφουμε, ότι η αντιγραφή μπορεί να γίνει, επίσης, και με μηχανικά μέσα, όπως είναι το φωτοαντίγραφο, αλλά ότι το αποτέλεσμα δε θα έχει σε καμία περίπτωση την ίδια όψη. Έτσι, η πρακτική και ο στοχασμός, η πρακτική και η αισθητική θα συσχετιστούν, χωρίς, όμως, να συγχωνευτούν.

Ι. Αρντουέν (2000). Η καλλιτεχνική αγωγή στο σχολείο. Αθήνα: Εκδόσεις Νεφέλη, 166-167 (διασκευή).


Θέματα
Β1. Ποιες διαφορές ως προς τον επιδιωκόμενο σκοπό επισημαίνει η συγγραφέας ανάμεσα σε έναν καλλιτέχνη που αντιγράφει ομοτέχνους του και σε ένα παιδί που μιμείται μια καλλιτεχνική τεχνοτροπία; (60 - 80 λέξεις) (μονάδες 10)

Η μίμηση από τους μαθητές της τεχνοτροπίας ενός καλλιτέχνη
Online tutoring, study support and homework help - Ιδιαίτερα Μαθήματα Φιλολογικών Μαθημάτων - Προετοιμασία για Πανελλήνιες - Αγγλικά για Ενήλικες - Modern Greek for Foreigners

Πηγή : Τράπεζα Θεμάτων, Β Λυκείου

Popular Posts / Δημοφιλείς Αναρτήσεις